{"id":4215,"date":"2022-04-04T22:36:50","date_gmt":"2022-04-04T20:36:50","guid":{"rendered":"https:\/\/nicogcasares.eu\/?p=4215"},"modified":"2022-04-05T15:04:18","modified_gmt":"2022-04-05T13:04:18","slug":"de-xuno-a-marzo-os-esforzos-socialistas-para-lograr-o-reconecemento-da-anomalia-electrica-iberica","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nicogcasares.eu\/gl\/de-xuno-a-marzo-os-esforzos-socialistas-para-lograr-o-reconecemento-da-anomalia-electrica-iberica\/","title":{"rendered":"De xu\u00f1o a marzo: os esforzos socialistas para lograr o reco\u00f1ecemento da \u201canomal\u00eda el\u00e9ctrica ib\u00e9rica\u201d"},"content":{"rendered":"\n

A Uni\u00f3n Europea abre a porta a Espa\u00f1a e Portugal para intervir temporalmente no mercado enerx\u00e9tico e poder aliviar a carga de consumidores e empresas<\/strong><\/p>\n\n\n\n

O ver\u00e1n pasado, o prezo da electricidade iniciaba unha escalada sen precedentes<\/strong> e bat\u00eda m\u00e1ximos hist\u00f3ricos. O aumento da demanda mundial de enerx\u00eda, particularmente do gas, ao tempo que se aceleraba a recuperaci\u00f3n econ\u00f3mica tralo impacto da COVID-19, provocaba que a factura el\u00e9ctrica se incrementara a golpes axigantados, dado que o efecto da suba dos prezos do gas<\/strong> nos custos da electricidade \u00e9 nove veces maior que a do CO\u2082 no Sistema Europeo de Dereitos Humanos (EU ETS).<\/p>\n\n\n\n

Ante esta situaci\u00f3n, o Goberno espa\u00f1ol xa instaba a Europa a repensar o mercado enerx\u00e9tico<\/strong>. En xu\u00f1o, Teresa Ribera, vicepresidenta terceira e ministra para a Transici\u00f3n Ecol\u00f3xica<\/a>, dirix\u00edase a Frans Timmermans, vicepresidente da Comisi\u00f3n Europea (CE) para reiterar a necesidade de reformar o modelo do negocio da enerx\u00eda e o mercado maiorista marxinalista<\/strong>, no que a fixaci\u00f3n dos prezos se fai \u00e1 alza e provoca que o incremento no valor do gas dispare a factura da luz. Ademais, dificulta, que os baixos custos da enerx\u00eda procedente de fontes renovables repercutan nunha rebaixa do recibo el\u00e9ctrico, a pesar de que representen o 45% do total de enerx\u00eda xerada e os combustibles f\u00f3siles s\u00f3 entre o 10% e o 12%. <\/p>\n\n\n\n

A vicepresidenta Ribera xa apuntaba a Putin<\/a> como un dos causantes da alarmante suba de prezos polo d\u00e9ficit de subministraci\u00f3n de gas e o baleirado dalg\u00fans dese dep\u00f3sitos dese f\u00f3sil na UE e alertaba da dimensi\u00f3n do problema da pobreza enerx\u00e9tica na Uni\u00f3n Europea e esix\u00eda un reparto xusto dos \u201cbeneficios asociados \u00e1 transformaci\u00f3n do mix de xeraci\u00f3n\u201d<\/strong>, posto que centrais el\u00e9ctricas non emisoras de CO\u2082, anteriores \u00e1 adopci\u00f3n do ETS (o r\u00e9xime de comercio de dereitos de emisi\u00f3n da Uni\u00f3n Europea) estaban a obter dividendos extra por aforrar un CO\u2082 que non emiten. <\/p>\n\n\n\n

Demandas das que tam\u00e9n o Grupo dos Socialistas e Dem\u00f3cratas<\/strong> <\/a>se fac\u00eda eco no Parlamento Europeo, ped\u00edndolle \u00e1 CE que adoptase un plan para mitigar o impacto do aumento dos prezos da enerx\u00eda. \u201cEste \u00e9 un debate fundamental e urxente. Necesitamos medidas tanto estruturais como a curto prazo. O prezo da enerx\u00eda non \u00e9 un problema nacional. As regras establ\u00e9cense a nivel europeo, polo que as soluci\u00f3ns a esta crise tam\u00e9n deben ser europeas\u201d, defend\u00eda a presidenta do Grupo S&D, Iratxe Garc\u00eda P\u00e9rez. <\/p>\n\n\n\n

Escasamente un mes despois, o Congreso dos Deputados aprobaba unha rebaixa do IVE da luz, que descend\u00eda do 21% ao 10%<\/strong>. Neses d\u00edas calorosos, en Portugal, Italia ou Grecia os prezos da electricidade tam\u00e9n bat\u00edan r\u00e9cords. En Espa\u00f1a, agosto rexistraba oito m\u00e1ximos e remataba o mes cunha media de 105,94 euros<\/a><\/strong>, un 14% m\u00e1is que en xullo e o triplo que o ano anterior. As causas? Ese aumento do prezo do gas, mencionado anteriormente, e o dos dereitos do CO\u2082. <\/p>\n\n\n\n

Por aquel ent\u00f3n desde o meu labor parlamentario xa dirix\u00eda d\u00faas preguntas \u00e1 Comisi\u00f3n Europea ante a imparable subida de prezos da electricidade nunha alertaba sobre a escalada que se estaba producindo<\/a> e sobre os chamados \u201cbeneficios ca\u00eddos do ceo\u201d e na outra sobre a falta de interconexi\u00f3ns da Pen\u00ednsula Ib\u00e9rica<\/a>. Ademais en diferentes intervenci\u00f3ns plenarias alud\u00eda a que a subida do prezo do gas rompera o mercado<\/a>: \u201cAtop\u00e1monos con dous niveis de prezos \u2014f\u00f3siles e non f\u00f3siles\u2014 que est\u00e1n totalmente afastados. Os primeiros est\u00e1n disparados e os segundos son alcanzables e estables, e iso est\u00e1 a provocar beneficios que non son xustificables. A situaci\u00f3n \u00e9 excepcional e debemos estudar con flexibilidade as propostas dos Estados membros\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Desde o Goberno volv\u00edan urxir unha reforma do mercado el\u00e9ctrico e a resposta de Bruxelas era unha negativa \u00e1 intervenci\u00f3n no prezo da lu<\/a>z<\/strong>. A Comisi\u00f3n Europea alegaba que as normas do mercado enerx\u00e9tico eran \u201cimprescindibles\u201d para axustar o patr\u00f3n de xeraci\u00f3n e consumo da enerx\u00eda. Manti\u00f1a que o obxectivo destas medidas era \u201cestablecer un limiar de dor econ\u00f3mica que axude a reducir o consumo, a mellorar a eficiencia enerx\u00e9tica de vivendas e electrodom\u00e9sticos ou a buscar os subministradores m\u00e1is baratos\u201d. Non obstante, tal e como recolle o informe da CE sobre os prezos de enerx\u00eda de outubro de 2020, o gasto dos fogares nesta \u00e1rea caeu desde 2012. En Espa\u00f1a, os fogares con menos recursos destinaban o 5% dos seus ingresos a pagar a factura enerx\u00e9tica no ano 2010, e no 2017, o 5,3%<\/strong>. Para as familias cunha renda media e alta esta porcentaxe vense mantendo arredor do 4% ou o 3%. <\/p>\n\n\n\n

Ademais dun mercado maioritario marxinalista, o noso pa\u00eds ten que facer fronte a outras d\u00faas problem\u00e1ticas en materia enerx\u00e9tica. Por unha banda, o baixo volume de interconexi\u00f3ns<\/strong>: a conectividade co mercado europeo \u00e9 do 2,8% e con pa\u00edses veci\u00f1os, como Francia, tam\u00e9n \u00e9 menor ao 3%, a\u00ednda que a meta era chegar ao 10% en 2020 e ao 15% en 2030. Por outra, o mercado el\u00e9ctrico minorista est\u00e1 copado nun 65% por tres grandes el\u00e9ctricas<\/strong> e ningunha outra ten un peso maior ao 5%, segundo datos da Comisi\u00f3n Nacional dos Mercados e a Competencia (CNMC). <\/p>\n\n\n\n

As interconexi\u00f3ns el\u00e9ctricas son garant\u00eda de seguridade na subministraci\u00f3n de enerx\u00eda entre pa\u00edses. Permiten xerar electricidade m\u00e1is barata a longo prazo, integrar as renovables no mix enerx\u00e9tico e, polo tanto, impulsar a descarbonizaci\u00f3n do modelo enerx\u00e9tico. A s\u00faa escasa presenza no noso pa\u00eds, xunto ao gran despregamento das enerx\u00edas renovables nel, levou \u00e1 Uni\u00f3n Europea, tralos constantes esforzos do Goberno espa\u00f1ol, a reco\u00f1ecer recentemente a Espa\u00f1a e a Portugal como unha \u201cilla enerx\u00e9tica\u201d<\/strong>, d\u00e1ndolle luz verde para intervir temporalmente no mercado enerx\u00e9tico e poder aliviar a carga de consumidores e empresas. <\/p>\n\n\n\n

As\u00ed, este xoves ambos pa\u00edses lanzaban a s\u00faa primeira proposta \u00e1 Comisi\u00f3n Europea: limitar o prezo do gas a 30 euros por megavatio hora<\/a><\/strong> ata o 30 de decembro de 2022. Un prezo considerado \u201cnormal\u201d antes de invasi\u00f3n rusa de Ucra\u00edna. Aplicar\u00edaselle \u00e1s centrais de ciclo combinado a gas, \u00e1s centrais de carb\u00f3n e \u00e1s coxeraci\u00f3ns do mix el\u00e9ctrico. Hai que lembrar que o 45% do gas que importa a UE procede de Rusia, as\u00ed como o 25% do petr\u00f3leo e o 45% do carb\u00f3n. <\/p>\n\n\n\n

Desde o ver\u00e1n de maneira persistente e demostrando o valor que os socialistas lle dan ao marco europeo, o Goberno espa\u00f1ol pretendeu un acordo entre todos os pa\u00edses da Uni\u00f3n Europea para intervir, de forma conxunta, o mercado el\u00e9ctrico. No Consello extraordinario de Versalles de principios de marzo os Estados Membros encarg\u00e1ronlle \u00e1 Comisi\u00f3n Europea propostas para ver como abordar a subida de prezos da electricidade. Agora, tras o Consello Europeo do pasado 25 de marzo abriuse a porta a medidas temporais espec\u00edficas para a Pen\u00ednsula Ib\u00e9rica que pasar\u00e1n por desacoplar os prezos do gas dos prezos da electricidade froito dun intenso traballo do Presidente do Goberno que ademais da s\u00faa tenacidade no conclave de l\u00edderes previamente foi recrutando aliados polas diferentes capitais europeas tras recibir en Madrid \u00e1 Presidenta da Comisi\u00f3n Europea Ursula Von der Leyen.<\/p>\n\n\n\n

Medidas para frear os prezos da electricidade: os meses clave<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

O 14 de setembro o Consello de Ministros aprobaba un Real Decreto-lei para rebaixar o prezo da electricidade<\/a><\/strong>. Entre as actuaci\u00f3ns anunciadas, beneficiosas para os consumidores, as pemes, o tecido industrial, o medio ambiente e os territorios produtores, destacaban: <\/p>\n\n\n\n